Shloka 38
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
योगशास्त्रमें कथित कर्म श्रेष्ठ फल देनेवाले, उन्नति करनेवाले एवं स्थायी हैं; तो भी प्रवृत्तिमार्गी मनुष्य उनको गुणरहित (निष्फल) और अस्थिर समझते हैं ।।
yogaśāstre kathitāni karmāṇi śreṣṭha-phaladāni, unnati-karāṇi ca sthāyīni; tathāpi pravṛtti-mārgī manuṣyās tāni guṇa-rahitāni (niṣphalāni) ca asthirāṇi manyante. guṇa-śāstrāḥ sudurjñeyāḥ, jñātāś ca saduṣkarāḥ; anuṣṭhitāś cānta-vanta iti tvam anupaśyasi.
កបិលៈ «កម្មដែលបានបង្រៀនក្នុងយោគសាស្ត្រ ត្រូវបានពិពណ៌នាថា ផ្តល់ផលខ្ពស់បំផុត នាំឲ្យរីកចម្រើនពិត និងមានភាពអចិន្ត្រៃយ៍។ ទោះយ៉ាងណា មនុស្សដែលជាប់នៅផ្លូវប្រព្រឹត្តិ គិតថាវាគ្មានគុណ—គ្មានផល និងមិនស្ថិតស្ថេរ។ គោលការណ៍អំពីគុណៈ (guṇa) ពិបាកយល់យ៉ាងខ្លាំង; ហើយទោះយល់ហើយ ក៏ពិបាកអនុវត្ត។ ហើយទោះអនុវត្តក៏ដោយ ផលដែលឃើញបានវិញគឺមានកំណត់ និងរលាយបាត់—រឿងនេះ អ្នកផ្ទាល់ក៏ឃើញដែរ។»
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila contrasts the promised excellence of yogic discipline with the common, activity-oriented mindset that dismisses it as ineffective. He emphasizes that understanding the guṇas and translating that understanding into practice is difficult, and that many action-based pursuits culminate in limited, perishable results—prompting a turn toward deeper, more enduring realization.
In Śānti Parva’s instructional setting, Kapila addresses a listener and critiques reliance on outward ritual/action for ultimate fulfillment. He points to the complexity of guṇa-doctrine and the practical difficulty of sustained discipline, underscoring that even well-performed acts often yield only finite outcomes.