Shloka 37
नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व
ऋचो यजूंषि सामानि स्तोभाश्व विधिचोदिता: । यस्मिन्नेतानि सर्वाणि भवन्तीह स वै द्विज:
ṛco yajūṃṣi sāmāni stobhāś ca vidhicoditāḥ | yasminn etāni sarvāṇi bhavantīha sa vai dvijaḥ ||
កបិលៈ បាននិយាយថា៖ «បទឫក (Ṛk) មន្តយជុស (Yajus) ចម្រៀងសាមន៍ (Sāman) និងស្តោភៈ (stobha) ពិធីសាស្ត្រដែលបានកំណត់តាមវិន័យ—អ្នកណាដែលមានទាំងអស់នេះពិតប្រាកដនៅក្នុងខ្លួននៅក្នុងលោកនេះ អ្នកនោះទើបមានសិទ្ធិគេហៅថា “ទ្វិជៈ” (twice-born)»។
कपिल उवाच
Educational Q&A
The verse defines legitimate ‘dvija’ status not merely by birth-label but by the actual presence of Vedic competence—knowledge and proper ritual-chanting tradition (Ṛk, Yajus, Sāman, and prescribed stobhas). It emphasizes qualification through learning and disciplined practice.
In the Śānti Parva’s instructional discourse, Kapila is teaching a criterion for religious and social-spiritual authority: the person who truly embodies the Vedas and their regulated liturgical application is the one who deserves the title ‘dvija’ in the world.