Shloka 12
मोक्षोपाय-निर्णयः
Determination of the Means to Liberation
न मूलघात: कर्तव्यो नैष धर्म: सनातन: । अपि स्वल्पवधेनैव प्रायश्षित्तं विधीयते
dyumatsena uvāca |
na mūlaghātaḥ kartavyo naiṣa dharmaḥ sanātanaḥ |
api svalpavadhenaiva prāyaścittaṃ vidhīyate ||
ទ្យុមត្សេនាបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មិនគួរវាយប្រហារដល់ឫសគល់—មិនគួរស្វែងរកការបំផ្លាញទាំងស្រុងឡើយ។ វាមិនមែនជាសនាតនធម៌ទេ។ ដោយទណ្ឌកម្មស្រាល និងសមស្របតាមកំហុស ការប្រាយស្ចិតក៏សម្រេចបាន; បាបរបស់អ្នកប្រព្រឹត្តខុសត្រូវបានសង្រ្គោះដោយរបៀបនោះ»។
इुमत्सेन उवाच
Educational Q&A
Punishment should be proportionate and corrective, not exterminatory. Uprooting a person or group through total destruction is rejected as contrary to sanātana-dharma; mild, fitting chastisement can function as prāyaścitta (moral expiation) for wrongdoing.
In the didactic setting of Śānti Parva, Dyumatsena offers counsel on governance and moral discipline, arguing against ‘root-destruction’ (mūlaghāta) and in favor of measured penalties that reform and purify the offender.