Shloka 23
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
अतीतास्वथ वर्षासु शरत्काल उपस्थिते । प्राजापत्येन विधिना विश्वासात् काममोहितौ
atītāsv atha varṣāsu śaratkāla upasthite | prājāpatyena vidhinā viśvāsāt kāmamohitau, rājan |
ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលរដូវភ្លៀងបានកន្លងផុត ហើយរដូវស្លឹកឈើជ្រុះបានមកដល់ នោះសត្វចាបទាំងនោះ—ត្រូវកាមតណ្ហាបំភាន់—បានរួមគ្នាតាមវិធានដែលព្រះប្រជាបតីបានកំណត់សម្រាប់ការបង្កើតពូជ។ ដោយជឿទុកចិត្តលើភាពមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ និងភាពមាំមួនរបស់ឥសី ពួកវាថែមទាំងដាក់ស៊ុតលើក្បាលរបស់ឥសីផង។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ភ្លឺរលោង អ្នកកាន់វ្រតតឹងរឹង បានដឹងថាបក្សីបានដាក់ស៊ុតនៅក្នុងសក់ជតារបស់ខ្លួន។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how steadfastness in vows and harmlessness can generate trust even among animals; it also frames procreation as a natural, Prajāpati-ordained order, while implicitly praising restraint and responsibility in the face of desire.
As the seasons change from rains to autumn, a pair of sparrows, driven by desire, mate and—trusting an unmoving ascetic—lay their eggs on his head, in his matted locks; the vow-keeping sage becomes aware of this.