Shloka 15
Dharma-Pramāṇa-Vicāra: The Elusiveness of Dharma and the Limits of Rule-Lists
विदित्वा सप्त सूक्ष्माणि षडड़ं च महेश्वरम् । प्रधानविनियोगज्ञ: परं ब्रह्मानुपश्यति
viditvā sapta sūkṣmāṇi ṣaḍ-aṅgaṁ ca maheśvaram | pradhāna-viniyoga-jñaḥ paraṁ brahmānupaśyati ||
វ្យាសៈ បានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាដែលដឹងច្បាស់អំពីតត្ត្វៈសុក្ខ្មៈទាំង៧ ហើយស្គាល់ព្រះមហេស្វរៈដែលប្រកបដោយអៃશ્વર્ય៦ប្រការ និងមានជំនាញក្នុងការយល់ដឹងពីរបៀបដែល ប្រាធានៈ (ធម្មជាតិដើម) ត្រូវបានដាក់ប្រើឲ្យក្លាយជាការបង្ហាញ—ដោយទទួលស្គាល់ថាពិភពលោកទាំងមូលគ្រាន់តែជាការប្រែប្រួលនៃ ប្រាក្រឹតិ ដែលមានគុណៈ៣—នោះគេនឹងបានសាក្សាតដោយផ្ទាល់នូវ ព្រះព្រហ្មបរមៈ ព្រះអាត្មាខ្ពស់បំផុត។
व्यास उवाच
Educational Q&A
Liberation arises from discriminative knowledge: understanding the subtle constituents of experience (often counted as the five tanmātras along with mind and intellect), recognizing the world as a transformation of three-guṇa Prakṛti, and knowing the Lord (Maheśvara) as the governing principle; such insight culminates in direct realization of the Supreme Brahman.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Vyāsa continues a philosophical exposition: he describes the kind of knower—versed in subtle tattvas and in the operation of primordial Nature—who transcends mere theory and attains experiential vision of the highest reality, Brahman.