Shloka 2
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
सर्वान् वेदानधीयीत शुदश्रूषुर्ब्रह्मचर्यवान् । ऋचो यजूंसि सामानि न तेन न स वै द्विज:
sarvān vedān adhīyīta śuśrūṣur brahmacaryavān | ṛco yajūṃṣi sāmāni na tena na sa vai dvijaḥ ||
ព្រះវ្យាសបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ទោះបីមនុស្សម្នាក់សិក្សាវេទទាំងអស់ ស្នាក់នៅបម្រើគ្រូ និងរក្សាវ្រតព្រហ្មចរិយៈ—ដល់ថ្នាក់ចេះចប់ទាំងឥគ្វេដ យជុវេដ និងសាមវេដ—តែដោយហេតុនេះតែមួយ គាត់មិនទាន់ក្លាយជាទ្វិជៈពិតប្រាកដក្នុងន័យពេញលេញទេ។ ព្រោះភាពជាព្រាហ្មណ៍ពិត ត្រូវការការយល់ដឹងខាងក្នុង និងចរិយាត្រឹមត្រូវ មិនមែនតែចំណេះអក្សរនិងវិន័យប៉ុណ្ណោះ»។
व्यास उवाच
Educational Q&A
Textual mastery of the Vedas, service to the teacher, and strict student-discipline are valuable, but they are not sufficient by themselves to constitute true dvija-hood; the verse implies that inner virtue and lived dharma must complete learning.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Vyāsa states a criterion about what does—and does not—make someone truly ‘twice-born,’ using Vedic study and brahmacarya as examples to show the limits of mere formal qualifications.