Shloka 15
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
वृद्धबालातुरैर्वेद्यैज्ञातिसम्बन्धिबान्धवै: । मातापितृभ्यां जामीकभ्ि भ्रात्रा पुत्रेण भार्यया
vṛddha-bāla-āturaiḥ vaidyaiḥ jñāti-sambandhi-bāndhavaiḥ | mātā-pitṛbhyāṃ jāmikabhi bhrātrā putreṇa bhāryayā ||
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ បុរសគ្រហស្ថគួរតែស្រឡាញ់ភរិយារបស់ខ្លួនជានិច្ច សម្របសម្រួលឥន្ទ្រីយ៍ឲ្យស្ងប់ និងកុំស្វែងរកកំហុសក្នុងគុណធម៌របស់អ្នកដទៃ។ គាត់មិនគួរចូលជម្លោះជាមួយព្រះបូជាចារ្យ និងអ្នកបំពេញពិធីយញ្ញ, អាចារ្យ, មាមា, ភ្ញៀវ, អ្នកសុំជ្រកកោន, មនុស្សចាស់, កុមារ, អ្នកជំងឺ, គ្រូពេទ្យ, អ្នករួមជាតិ, សាច់ញាតិ និងមិត្តបងប្អូន, ម្តាយឪពុក, ស្ត្រីក្នុងគ្រួសារ, បងប្អូនប្រុស, កូនប្រុស, ភរិយា, កូនស្រី និងអ្នកបម្រើ។ អ្នកណាលះបង់ការឈ្លោះប្រកែកជាមួយទាំងនេះ នោះរួចផុតពីបាបទាំងពួង។
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches gṛhastha-dharma: cultivate love and fidelity within marriage, practice sense-restraint (becoming jitendriya), refrain from fault-finding, and renounce quarrels—especially with those who deserve protection, respect, or care (elders, children, the sick, guests, teachers, parents, and dependents). Such restraint and harmony are presented as a means to freedom from sin.
In Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Vyāsa delivers ethical guidance. Here he lists categories of people with whom a householder should not contend, emphasizing social and familial concord as a practical discipline leading to moral purification.