Shloka 29
आत्मदर्शन-उपदेशः (Ātma-darśana Upadeśa) — Mind, Senses, and the All-pervading Self
एतां द्वादशसाहसत्रीं युगाख्यां कवयो विदु: । सहस्रपरिवर्त तद् ब्राह्मं दिवसमुच्यते,इस प्रकार देवताओंके बारह हजार वर्षोका एक चतुर्युग होता है; यह विद्वानोंकी मान्यता है। एक सहस्र चतुर्युगको ब्रह्माका एक दिन बताया जाता है
etāṃ dvādaśasāhastrīṃ yugākhyāṃ kavayo viduḥ | sahasraparivarta tad brāhmaṃ divasam ucyate ||
វ្យាសៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពួកបណ្ឌិតដឹងថា យុគដែលហៅថា “យុគ” នោះ មានប្រវែងស្មើនឹងដប់ពីរពាន់ឆ្នាំរបស់ទេវតា។ ហើយការប្រែប្រួលជុំវិញមួយពាន់ដងនៃវដ្តចតុរយុគ ត្រូវបានប្រកាសថាជា “មួយថ្ងៃរបស់ព្រះព្រហ្ម”។ ដូច្នេះ ការបង្រៀននេះដាក់ពេលវេលាមនុស្សឲ្យស្ថិតក្នុងលំដាប់កាលវិភាគកោសល្យដ៏ធំធេង បណ្តាលឲ្យមានភាពទាបខ្លួន និងភាពមាំមួនក្នុងធម៌ ទោះយុគឡើងយុគចុះក៏ដោយ។
व्यास उवाच
Educational Q&A
Cosmic time is measured in vast cycles: a yuga is reckoned as twelve thousand years of the gods, and a thousand such yuga-cycles make one day of Brahmā. The ethical implication is to cultivate detachment, patience, and commitment to dharma despite the immense, cyclical nature of worldly change.
Vyāsa is explaining a cosmological doctrine of time-reckoning—how yugas are counted and how they aggregate into Brahmā’s day—within the Shānti Parva’s broader instruction on order, duty, and the structure of the universe.