Shloka 16
Jñāna-plava (The Raft of Knowledge): Svabhāva, Prajñā, and the Ascent to Ātmajñāna
विमुच्य हृदयग्रन्थिं चड़्क्रमन्ति यथासुखम् । न येषां बान्धवा: सन्ति ये चान्येषां न बान्धवा:
vimucya hṛdayagranthiṃ caḍkramanti yathāsukham | na yeṣāṃ bāndhavāḥ santi ye cānyeṣāṃ na bāndhavāḥ ||
ជៃគិសាវ្យៈបានមានពាក្យថា៖ ដោយបានដោះស្រាយ «ក្រវាត់ចិត្ត» ពួកគេដើរទៅមកដោយសេរី និងដោយសុខសាន្តរីករាយគ្រប់ទិស។ ពួកគេមិនមានសាច់ញាតិជាប់ខ្លួនទេ ហើយក៏មិនចាត់ខ្លួនជាសាច់ញាតិរបស់អ្នកដទៃដែរ។
जैगीषव्य उवाच
Educational Q&A
Freedom arises when the ‘knot of the heart’—ignorance-driven attachment and possessiveness—is cut. The liberated person no longer defines identity through ‘my people’ and ‘others’ and thus moves through the world without binding ties.
In a didactic passage of the Śānti Parva, Jaigiṣavya describes the conduct of those who have attained inner release: they wander at ease, unconfined by familial or social claims that ordinarily create obligation, partiality, and suffering.