Shloka 783
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
दृष्टवा द्वेषात् प्राहसन्त सुहृत्सम्भाविता हापि | जिन्हें हितेषी और मित्र समझा जाता था
dṛṣṭvā dveṣāt prāhasanta suhṛt-sambhāvitā api |
ឥន្ទ្រៈ (សក្រន្ទ្រ) បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ សូម្បីតែអ្នកដែលគេរាប់ថាជាអ្នកប្រាថ្នាល្អ និងមិត្តភក្តិ កាលឃើញទ្រព្យសម្បត្តិរបស់សាច់ញាតិម្នាក់ត្រូវវិនាស—ដោយភ្លើងឆេះ ដោយចោរលួច ឬដោយព្រះរាជាដកហូត—ក៏នៅតែសើចចំអកដោយចិត្តទាស់ទែង។ នេះបង្ហាញថា ការច嫉អាចបំផ្លាញសម្ពន្ធភាព និងបម្លែងមិត្តភាពឲ្យក្លាយជាការឃោរឃៅ នៅពេលអ្នកដទៃជួបការបាត់បង់។
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse warns that envy (dveṣa) can make even reputed friends rejoice in another’s downfall. Ethical conduct requires compassion and restraint, especially when someone suffers loss; true friendship is tested in adversity, not prosperity.
Śakra (Indra) is describing a common moral failing: when a person’s wealth is destroyed or taken away, people who were thought to be allies may deride him out of spite. The statement functions as a reflective observation on society and character.