Shloka 52
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
बाण: कार्तस्वरो वल्लिविश्वदंष्टो5थ नैऋति: | संकोचो<5थ वरीताक्षो वराहाश्वो रुचिप्रभ:
bāṇaḥ kārtasvaro valliviśvadaṃṣṭo ’tha nairṛtiḥ | saṃkoco ’tha varītākṣo varāhāśvo ruciprabhāḥ ||
ភីष្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «(ទាំងនេះជា) នាម—បាណ, ការតស្វរ, វល្លិ-វិશ્વទំឋ, និងនૈឫតិ; ហើយក៏មាន សំកោច, វរីតាក្ស, វរាហាស្វ និងរុចិប្រភា»។ ក្នុងផ្នែកនេះ ភីष្មៈ បន្តរាយនាមតាមរបៀបផ្លូវការ ដើម្បីរក្សាប្រពៃណីនៃការដាក់ឈ្មោះឲ្យត្រឹមត្រូវ ក្នុងការបង្រៀនធម្មៈ—ដែលការចងចាំឈ្មោះយ៉ាងច្បាស់ ត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកនៃចំណេះដឹងមានវិន័យ និងរបៀបរៀបរយពិធី-សីលធម៌។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse functions as part of a dharma-style transmission where exact naming and orderly listing are treated as a form of disciplined knowledge—supporting remembrance, classification, and the integrity of the tradition being taught.
Bhīṣma is continuing an enumerative passage, reciting a sequence of specific names/epithets. The verse is not argumentative but catalogic, preserving a received list within his instruction in the Śānti Parva.