Shloka 36
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
धैर्येण युक्तस्थ सत: शरीरं न विशीर्यते । भीष्मजीने कहा--राजा युधिष्ठिर! जिसके स्त्री-पुत्र मर गये हों
dhairyeṇa yukta-sthaḥ sataḥ śarīraṁ na viśīryate | indra prākṛtayā buddhyā pralayaṁ nāvabuddhyase | kecit tvāṁ bahu manyante śraiṣṭhyaṁ prāptaṁ svakarmaṇā |
ភីស្មៈបានមានពាក្យថា៖ «សត្បុរសដែលឈរមាំដោយធម៌ និងប្រដាប់ដោយធ្មត់ធ្ងន់ មិនឲ្យរាងកាយរលាយបាត់ដោយការព្រួយបារម្ភឡើយ។ ឱ ឥន្ទ្រៈ ដោយបញ្ញាធម្មតា និងលោកិយៈ អ្នកមិនយល់ឃើញការបំផ្លាញដែលមិនអាចជៀសបាន ដែលនឹងមកដល់តាមកាលឡើយ។ ទោះយ៉ាងណា នៅក្នុងលោក មានមនុស្សខ្លះគោរពអ្នកយ៉ាងខ្លាំង ដោយជឿថា អ្នកបានឈានដល់ភាពឧត្តមដោយកិច្ចការនិងវីរភាពរបស់ខ្លួន»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Steadfast patience (dhairya) protects a righteous person from being consumed by anxiety; worldly, unrefined understanding can blind even the powerful to inevitable decline, so one should cultivate clarity and humility rather than pride.
In Shanti Parva, Bhishma instructs on dharma and right conduct; here he praises fortitude as a safeguard against grief and then addresses Indra, critiquing his ordinary outlook for not grasping inevitable destruction, while noting that some people still overestimate Indra’s greatness as self-made.