Shloka 55
कालनिर्णयः, युगधर्मवर्णनम्, सृष्टिक्रमश्च
Time-Reckoning, Yuga-Dharma, and the Sequence of Creation
दूसरे लोग उस कालको ऋतु, मास, पक्ष, दिन, क्षण, पूर्वाह्न, अपराह्न और मध्याह्न कहते हैं। उसीको विद्वान् पुरुष मुहूर्त भी कहते हैं। वह एक होकर भी अनेक प्रकारका बताया जाता है। इन्द्र! तुम उस कालको इस प्रकार जानो। यह सारा जगत् उसीके अधीन है ।।
bahūnīndra-sahasrāṇi samatītāni vāsava | balavīryopapannāni yathaiva tvaṃ śacīpate ||
សក្ក្រា (ឥន្ទ្រ) បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ វាសវៈ! ឥន្ទ្រជាច្រើនពាន់ៗរាប់មិនអស់ បានកន្លងផុតទៅហើយ—ម្នាក់ៗសុទ្ធតែមានកម្លាំង និងវីរភាព ដូចជាអ្នកដែរ ឱ ព្រះស្វាមីនៃសចី។ ដូច្នេះ អ្នកគួរយល់អំពី “កាល” ឲ្យបានច្បាស់៖ ទោះជាកាលមានតែមួយ ក៏គេហៅវាជាច្រើនយ៉ាង ដូចជា រដូវ ខែ ពាក់កណ្ដាលខែ ថ្ងៃ ខណៈ ពេលព្រឹក ពេលរសៀល និងពេលថ្ងៃត្រង់; អ្នកប្រាជ្ញក៏ហៅវាថា “មុហូរត” ផងដែរ។ ពិភពលោកទាំងមូលស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់វា»។
श॒क्र उवाच
Educational Q&A
Even the highest worldly authority is transient: innumerable Indras have come and gone. Time (Kāla) governs all, so one should cultivate humility and detachment from pride in power.
Śakra addresses Indra with epithets (Vāsava, Śacīpati) to emphasize that the office of Indra is cyclical. He frames a teaching on Kāla: though one reality, it is conventionally divided into many measures, and all beings remain subject to it.