Shloka 14
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
Devanagari script
मा त्वमेवं गते किंचिच्छोचेथा: क्षत्रियर्षभ । गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूता: परां गतिम्
Translation
ឱ ក្សត្រិយៈឧត្តម! ក្នុងស្ថានភាពដូចនេះ អ្នកកុំសោកស្តាយសោះ។ វីរបុរសទាំងនោះ ដែលបានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម បានប្រតិបត្តិតាមធម៌ក្សត្រិយៈ ហើយបានបរិសុទ្ធដោយអាវុធ ទៅដល់គតិដ៏ប្រសើរបំផុត។
Word by Word
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
गतेwhen (things have) gone/come to this state
गते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगत
FormNeuter, Locative, Singular
किञ्चित्at all, in the least
किञ्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
शोचेथाःyou should grieve
शोचेथाः:
TypeVerb
Rootशुच्
FormOptative, Second, Singular, Parasmaipada
क्षत्रियर्षभO bull among kshatriyas
क्षत्रियर्षभ:
TypeNoun
Rootक्षत्रिय-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
गताःgone, departed
गताः:
TypeAdjective
Rootगत
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey, those (men)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्रधर्मेणby/according to the kshatriya-duty
क्षत्रधर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootक्षत्रधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
शस्त्रपूताःpurified by weapons (i.e., by dying in battle)
शस्त्रपूताः:
TypeAdjective
Rootशस्त्रपूत
FormMasculine, Nominative, Plural
पराम्highest, supreme
पराम्:
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्state, course, destination
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes