Shloka 38
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
यद् यदागमसंयुक्त न कृच्छुमनुपश्यति । अथ तत्राप्युपादत्ते तमोडव्यक्तमिवानृतम्
yad yad āgama-saṁyuktaṁ na kṛcchram anupaśyati | atha tatrāpy upādatte tamoḍa-vyaktam ivānṛtam ||
ភីष្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ស្ថានភាពណាដែលភ្ជាប់ជាមួយស្នាមចងចាំនៃបទពិសោធន៍មុនៗ មនុស្សមិនឃើញភាពលំបាករបស់វាជាលំបាកឡើយ។ សូម្បីនៅទីនោះ គេក៏ទទួលយកសេចក្តីពេញចិត្តមួយប្រភេទដែលមិនពិត—ត្រូវតាមសបាំងបិត មិនច្បាស់ ដូចជាមិនទាន់បង្ហាញ។ ដូច្នេះ ដូចអ្នកសុបិន្តដែលមិនយល់ទុក្ខជាភាពពិតច្បាស់ អ្នកនៅក្នុងសុសុប្តិក៏នៅតែឆ្លងកាត់ “សុខ” មិថ្យាដែលកើតពីតាមស»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That the mind can fail to recognize suffering when it is veiled by tamas and habitual impressions; even in deep sleep one may ‘experience’ a kind of false, indistinct contentment that is not true well-being.
In the Śānti Parva’s instruction, Bhīṣma continues teaching about the nature of mind and experience, using sleep/dream imagery to show how delusion can make hardship seem absent and can present an illusory sense of ease.