Shloka 36
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
इन्द्रियाण्यपि सूक्ष्माणि दृष्ट््वा पूर्वश्रुतागमात् । चिन्तयन्नानुपर्येति त्रिभिरेवान्वितो गुणै:
indriyāṇy api sūkṣmāṇi dṛṣṭvā pūrvaśrutāgamāt | cintayann ānuparyeti tribhir evānvito guṇaiḥ ||
ភីष្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដោយអំណាចនៃអាគមដែលបានស្តាប់មកមុន មនុស្សដែលឃើញសុបិន្តក៏អាចដឹងបានសូម្បីតែឥន្ទ្រិយស្រាលល្អិត។ ខណៈដែលគេគិតពិចារណា និងស្រមៃអំពីវត្ថុអារម្មណ៍ គេដើរទៅមកនៅក្នុងរាងកាយខ្លួនឯង តាមចិត្តប្រាថ្នា ដោយមានគុណទាំងបី—សត្តវៈ រាជសៈ និងតាមសៈ—ភ្ជាប់ជាមួយ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even in dream, experience is driven by subtle sense-faculties and prior impressions, and it is colored by the three guṇas. Hence ethical self-cultivation requires guarding sense-contact and training thought, because inner wandering continues even without external objects.
Bhīṣma is explaining to his listener a psychological-metaphysical account of the dreamer: the dream-experiencer, influenced by earlier learned doctrine and by the guṇas, mentally follows sense-objects and ‘roams’ within the body, constructing experience from subtle faculties and impressions.