Shloka 18
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
द्रव्यत्यागे तु कर्माणि भोगत्यागे व्रतान्यपि । सुखत्यागे तपो योगं सर्वत्यागे समापना
Bhīṣma uvāca: dravya-tyāge tu karmāṇi bhoga-tyāge vratāny api | sukha-tyāge tapo yogaṃ sarva-tyāge samāpanā ||
ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ សម្រាប់ការលះបង់ទ្រព្យ សាស្ត្របញ្ជាឲ្យប្រកបកិច្ចការដូចជា យជ្ញៈ។ សម្រាប់ការលះបង់ការសប្បាយរីករាយ សាស្ត្របញ្ជាឲ្យកាន់វ្រត។ សម្រាប់ការលះបង់សុខកាយ សាស្ត្របញ្ជាឲ្យធ្វើតបៈ។ ហើយសម្រាប់ការលះបង់គ្រប់យ៉ាង—អហង្គារ មមតា ការចងចិត្ត និងកាមនា—សាស្ត្របញ្ជាឲ្យអនុវត្តយោគៈ។ នេះហើយជាខ្សែព្រំចុងក្រោយនៃការលះបង់។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Renunciation is graded: giving up wealth is supported by ritual duty; giving up pleasures by vows; giving up bodily comfort by austerity; but the highest renunciation is inner total letting-go—ego, possessiveness, attachment, and desire—fulfilled through Yoga.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira a hierarchy of practices, showing how external renunciations culminate in the inner, comprehensive renunciation taught as Yoga.