Shloka 20
दमप्रशंसा — Praise of Self-Restraint
Dama
इन्द्रियाणां रजस्येव प्रलयप्रभवावुभौ । परीक्ष्य संचरेद् विद्वान् यथावच्छास्त्रचक्षुषा
indriyāṇāṃ rajasy eva pralayaprabhavāv ubhau | parīkṣya saṃcared vidvān yathāvacchāstracakṣuṣā ||
ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូចធូលីជាប់លើឥន្ទ្រីយ៍ដែរ ការរលាយ និងការកើតឡើងវិញ ក៏តែងតែភ្ជាប់ជាមួយជីវិតមានរាងកាយ។ ដូច្នេះ អ្នកប្រាជ្ញគួរពិនិត្យអ្វីៗឲ្យម៉ត់ចត់ ហើយដើរតាមលោកដោយអាកប្បកិរិយាដែលសមរម្យ ដោយមើលឃើញដោយ “ភ្នែក” នៃសាស្ត្រ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One should not act impulsively under the ‘dust’ of sense-driven confusion. Recognizing the cycles of decline and renewal in life, the wise examine situations and then act in a manner consistent with dharma, using śāstra as a guiding lens.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous living after the war. Here he emphasizes disciplined conduct: careful examination (parīkṣā) and śāstra-informed judgment as the basis for ethical action amid the instability of worldly conditions.