Shloka 42
Vyaktāvyakta-Viveka and Nivṛtti as Paramā Gati
Manifest–Unmanifest Discrimination and the Supreme Path of Withdrawal
अग्निर्यथा हुपायेन मथित्वा दारु दृश्यते । तथैवात्मा शरीरस्थो योगेनैवात्र दृश्यते
agnir yathā upāyena mathitvā dāru dṛśyate | tathaivātmā śarīrastho yogenaivātra dṛśyate ||
ភីṣ្មៈពន្យល់ថា៖ ដូចភ្លើង—ទោះបីពេញលេញនៅក្នុងឈើ—ក៏មិនឃើញឡើយ រហូតដល់គេកូរឈើដោយវិធីត្រឹមត្រូវ; ដូច្នោះដែរ អាត្មាដែលស្ថិតនៅក្នុងរាងកាយ មិនអាចឃើញដោយផ្ទាល់ទេ—នៅទីនេះ គេអាចសម្រេចដឹងវាបានតែដោយយោគៈ។ សេចក្តីបង្រៀនគឺថា សច្ចៈខាងក្នុងមិនអាចចាប់បានដោយការមើលខាងក្រៅ ឬការអះអាងតាមហេតុផលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដោយការអនុវត្តមានវិន័យ ដែលបង្ហាញអ្វីដែលមានស្រាប់។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The Self is present within the body but is not an object of ordinary perception; it is made manifest through yoga, just as fire hidden in wood is revealed by the right method of churning.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on liberation-oriented dharma; here he uses a practical analogy (fire in wood) to clarify how spiritual discipline leads to direct realization of the indwelling Self.