Shloka 22
यथा पज्च विमुक्तानि इन्द्रियाणि स्वकर्मभि: । तथा हि परमं ब्रह्म विमुक्तं प्रकृते: परम्,जैसे पाँचों इन्द्रियाँ अपने कार्यरूप शब्द आदि गुणोंसे भिन्न हैं, उसी प्रकार परब्रह्म परमात्मा भी प्रकृतिसे सर्वथा परे है
yathā pañca vimuktāni indriyāṇi svakarmabhiḥ | tathā hi paramaṃ brahma vimuktaṃ prakṛteḥ param ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដូចដែលឥន្ទ្រីយ៍ទាំងប្រាំ ខុសប្លែកពីប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន—ដូចជា សំឡេង និងវត្ថុអារម្មណ៍ផ្សេងៗ—ដូច្នេះដែរ ព្រះព្រហ្មអតិបរមា ព្រះអាត្មាខ្ពស់បំផុត ក៏រួចផុត និងលើសលប់ពីប្រក្រឹតិ (ធម្មជាតិវត្ថុ) ដោយសព្វគ្រប់»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches transcendence: Brahman (the Supreme Self) is not a product of Prakriti and is untouched by material qualities and operations, just as the senses are distinct from the objects/functions they engage with.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues his philosophical discourse to Yudhishthira, using an analogy of the five senses to clarify that the highest reality (Brahman) stands beyond material nature.