Shloka 8
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
विषयोंके संसर्गसे, सदा उन्हींमें रचे-पचे रहनेसे तथा मनके द्वारा साधनके विपरीत भोगोंकी इच्छा रखनेसे पुरुषको परब्रह्म परमात्माकी प्राप्ति नहीं होती है ।।
bhīṣma uvāca | viṣayāṇāṃ saṃsargāt sadā teṣv eva race-pace bhāvāt tathā manasā sādhanaviparītān bhogān icchato narasya parabrahma-paramātmaprāptir na bhavati || jñānam utpadyate puṃsāṃ kṣayāt pāpasya karmaṇaḥ | yathā darpaṇatale prakhye paśyaty ātmānam ātmani ||
ភីष្មបានមានព្រះវាចា៖ ដោយការសេពគប់វត្ថុអារម្មណ៍ ដោយរស់នៅជាប់ជានិច្ចក្នុងវត្ថុទាំងនោះ និងដោយឲ្យចិត្តប្រាថ្នាភោគៈដែលផ្ទុយនឹងមធ្យោបាយនៃការសម្រេចធម៌ មនុស្សមិនអាចឈានដល់ព្រះបរមប្រហ្ម—បរមាត្មា—បានឡើយ។ ចំណេះដឹងកើតឡើងក្នុងអន្តរករណ៍របស់មនុស្ស តែពេលបាបកម្មត្រូវបានអស់សព្វ និងសម្អាតចេញប៉ុណ្ណោះ។ ដូចមនុស្សអាចឃើញរូបឆ្លុះរបស់ខ្លួនបានច្បាស់ តែក្នុងកញ្ចក់ស្អាតភ្លឺប៉ុណ្ណោះ ដូច្នោះដែរ អាត្មាត្រូវបានដឹងឃើញ ពេលឧបករណ៍ខាងក្នុងត្រូវបានសម្អាតពីអំពើអាក្រក់។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to sense-objects and craving for pleasures that oppose spiritual discipline blocks realization of the Supreme; true knowledge dawns only when sinful karma is purified, making the mind like a clean mirror capable of reflecting the Self.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on liberation-oriented dharma: he contrasts sensory entanglement with inner purification, using the mirror metaphor to explain how moral cleansing enables self-knowledge.