Shloka 8
ध्यानयोगवर्णनम्
Description of the Path of Meditation
तस्मिन् नष्टे शरीराग्नौ ततो देहमचेतनम् | पतितं याति भूमित्वमयनं तस्य हि क्षिति:
tasmin naṣṭe śarīrāgnau tato deham acetanaṃ | patitaṃ yāti bhūmitvam ayanaṃ tasya hi kṣitiḥ ||
ភារទ្វាជ បានមានពាក្យថា៖ «ពេលភ្លើងក្នុងរាងកាយនោះរលត់ទៅ រាងកាយក្លាយជាអសញ្ញា; វាធ្លាក់ចុះលើដី ហើយទទួលសភាពជាធាតុដី ព្រោះដីជាទីសម្រាក និងជាគ្រឹះរបស់វា។ (ក្នុងគោលបង្រៀនអំពីការរលាយនៃធាតុពេលស្លាប់ រាងកាយត្រឡប់ទៅមូលដ្ឋានធាតុរបស់ខ្លួន)»។
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the elemental dissolution of the body: when the sustaining bodily fire ceases, the body loses consciousness and returns to its material basis—earth—highlighting impermanence and the distinction between the self and the perishable body.
Bharadvāja is explaining what occurs at death in terms of the elements: the bodily fire is extinguished, the body becomes inert, falls to the ground, and is said to become 'earth' because earth is its support and final resting-place.