Shloka 286
Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)
एवं नवविधो ज्ञेय: पार्थिवो गन्धविस्तर: । अनुकूल
evaṁ navavidho jñeyaḥ pārthivo gandha-vistaraḥ | anukūlaḥ pratikūlaḥ madhuraḥ kaṭuḥ nihārī dūrataḥ āgacchantī tīkṣṇa-gandha-miśritaḥ snigdhaḥ rūkṣaḥ viśadaś ca—ete gandhasya nava bhedā jñātavyāḥ | evaṁ pārthiva-gandhasya vistaro vyākhyātaḥ |
ភារទ្វាជ បាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះ ការពង្រីកនៃក្លិនធាតុដី គួរយល់ថាមាន៩ប្រភេទ៖ ពេញចិត្ត, មិនពេញចិត្ត, ផ្អែម, ហឹរ/ចត់, ‘និហារី’—ក្លិនដូចជាមកពីឆ្ងាយ—ក្លិនលាយជាមួយក្លិនខ្លាំងច្រេះចូល, ខ្លាញ់/រលោង, ស្ងួត/រឹងរ៉ៃ, និងច្បាស់បរិសុទ្ធ។ នេះជាប្រភេទក្លិនទាំង៩ ដែលគួរត្រូវដឹង។ ដូច្នេះហើយ បានពន្យល់ពីវិសាលភាពនៃក្លិនរបស់ធាតុដី»។
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse classifies the earth-element’s sensory quality—smell—into nine recognizable types, training discernment (viveka) about sense-data as part of a broader philosophical analysis of the elements and perception.
In a didactic discourse attributed to Bharadvāja within Śānti Parva, the speaker is enumerating and defining categories of sensory qualities; here he concludes the ninefold description of ‘earthly’ odors.