Shloka 4
Adhyāya 179 — Bharadvāja’s Reductionist Inquiry into Jīva and Pañcabhūta Dissolution
बोध्यं शान्तमृषिं राजा नाहुष: पर्यपृच्छत । निर्वेदाच्छान्तिमापन्नं शास्त्रप्रज्ञानतर्पितम्
bhīṣma uvāca |
bodhyaṁ śāntam ṛṣiṁ rājā nāhuṣaḥ paryapṛcchata |
nirvedāc chāntim āpannaṁ śāstra-prajñāna-tarpitam ||
ភីෂ្មៈបាននិយាយថា ព្រះរាជា នហុសៈ បានសួរព្រះឥសី បោធ្យៈ អ្នកឃើញសេចក្តីពិតដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ ដែលបានឈានដល់សន្តិភាពដោយវិរាគៈ ហើយបានពេញចិត្តដោយប្រាជ្ញាខ្ពស់បំផុតនៃសាស្ត្រ។ ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រដែលស្វែងរកភាពច្បាស់លាស់ បានចូលទៅរកអ្នកបោះបង់លោក ដែលមានចិត្តស្ងប់ និងចំណេះដឹងសាស្ត្រ ដើម្បីសួរអំពីធម៌នៃការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse establishes the authority of spiritual counsel: true guidance on dharma is sought from one who is inwardly peaceful through dispassion (nirveda) and grounded in scriptural wisdom (śāstra-prajñāna). It implies that ethical clarity arises from both lived renunciation and right understanding.
Bhishma introduces a dialogue: King Nahusha approaches and questions the sage Bodhya, who is described as serene, dispassionate, and fulfilled by knowledge. This sets the stage for a didactic exchange on conduct and the path to peace.