Mahabharata 12.175.2 — Shanti Parva, Adhyaya 175, Shloka 2

अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः

Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’

Devanagari script

भीष्म उवाच सर्वत्र विहितो धर्म: स्वर्ग्य: सत्यफलं तप: । बहुद्वारस्य धर्मस्य नेहास्ति विफला क्रिया

Transliteration

bhīṣma uvāca sarvatra vihito dharmaḥ svargyaḥ satyaphalaṃ tapaḥ | bahudvārasya dharmasya nehāsti viphalā kriyā ||

Translation

ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ យុធិષ્ઠិរៈ! ក្នុងវេដៈ គេបានបញ្ញត្តិធម៌សម្រាប់គ្រប់អាស្រាមទាំងអស់នៅគ្រប់ទីកន្លែង—ធម៌ដែលនាំទៅសួគ៌; ហើយតបៈ (ការអត់ធ្មត់/ការប្រឹងប្រែងខាងវិញ្ញាណ) ត្រូវបានប្រកាសថា ផ្តល់ផលពិត មិនខាន។ ច្រកចូលទៅកាន់ធម៌មានច្រើន; ហើយក្នុងលោកនេះ គ្មានសកម្មភាពណាមួយដែលគ្មានផលវិបាកឡើយ»។

Word by Word

• {'bhīṣma uvāca': 'Bhishma said', 'sarvatra': 'everywhere

• in all contexts', 'vihitaḥ': 'enjoined

• prescribed (by scripture)', 'dharmaḥ': 'righteous duty

• right conduct', 'svargyaḥ': 'leading to heaven

• conducive to heavenly merit', 'satyaphalam': 'having true/real fruit

• unfailingly fruitful', 'tapaḥ': 'austerity

• disciplined spiritual effort', 'bahudvārasya': 'having many doors/paths

• accessible by many approaches', 'dharma(sya)': 'of dharma', 'na iha asti': 'there is not here/in this world', 'viphalā': 'fruitless

• without result', 'kriyā': 'act

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Yudhishthira
• Vedas
• Svarga (heaven)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Dharma is widely prescribed in the Vedas for all modes of life, and disciplined effort (tapas) reliably bears fruit; moreover, dharma can be approached through many legitimate paths, and every action inevitably produces some result.

What is happening in the narrative?

In the Shanti Parva dialogue, Bhishma instructs King Yudhishthira on dharma after the war, emphasizing scriptural grounding, the efficacy of austerity, and the inevitability of karmic consequences.