Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 13
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
(हृष्पन्तमवसीदन्तं सुखदुःखविपर्यये । आत्मानमनुशोचामि ममैष हृदि संस्थित: ।।
hṛṣyantam avasīdantaṃ sukhaduḥkhaviparyaye | ātmānam anuśocāmi mamaiṣa hṛdi saṃsthitaḥ ||
«កង់នៃសុខ និងទុក្ខ ប្រែប្រួលវិលជានិច្ច។ ពេលសុខមក ខ្ញុំរីករាយពេញទ្រូង; ពេលទុក្ខមក ខ្ញុំធ្លាក់ចុះក្នុងភាពស្រងូតស្រងាត់។ ឃើញខ្លួនឯងជាប់ក្នុងការឡើងចុះនេះ ខ្ញុំសោកស្តាយចំពោះសភាពរបស់ខ្លួនម្តងហើយម្តងទៀត; សេចក្តីសោកនោះបានស្នាក់នៅក្នុងបេះដូងខ្ញុំ។» ព្រាហ្មណ៍បាននិយាយថា៖ «ឱ រាជា! ចូរមើលសត្វទាំងឡាយក្នុងលោកនេះ—ទាំងល្អ កណ្ដាល និងទាប—ពួកគេជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មផ្សេងៗ ហើយត្រូវទុក្ខគ្របដណ្តប់គ្រប់ទិសទាំងអស់។»
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Emotional dependence on the alternating cycle of pleasure and pain produces continual inner grief; recognizing this pattern is a step toward steadiness and detachment.
A brāhmaṇa speaker reflects introspectively on his own mind: he becomes elated in happiness and depressed in sorrow, and he confesses that this recurring lament has settled in his heart.