Shloka 3

नृशंस-लक्षणनिर्णयः | Determining the Marks of Cruel Conduct

Nṛśaṃsa

Devanagari script

ततः क्रुद्ध: श्वसन वायु: पातयन्‌ वै महाद्रुमान्‌ । आजगामाथ तं॑ देशमास्ते यत्र स शाल्मलि:,तत्पश्चात्‌ सबेरा होनेपर वायुदेव कुपित हो बड़े-बड़े वृक्षोंको धराशायी करते हुए उस स्थानपर आये, जहाँ वह सेमलका वृक्ष था

Transliteration

tataḥ kruddhaḥ śvasan vāyuḥ pātayan vai mahādrumān | ājagāmātha taṃ deśam āste yatra sa śālmalī ||

Translation

បន្ទាប់មក ព្រះវាយុ—ទេវតានៃខ្យល់—កំពុងខឹងក្រហាយ និងរំពងដូចសូរសត្វព្រៃ បានមកដល់តំបន់នោះ ដួលរំលំដើមឈើធំៗតាមផ្លូវ រហូតដល់កន្លែងដែលដើមសាល្មលី (ដើមសេមល) ឈរនៅ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញថា កំហឹងដែលមិនបានគ្រប់គ្រង សូម្បីនៅក្នុងអំណាចដ៏មហិមា ក៏ក្លាយជាការបំផ្លាញមិនរើសមុខ មុននឹងទៅដល់គោលដៅដែលវាចង់ប៉ះពាល់។

Word by Word

ततःthereafter; then

क्रुद्धःangry

श्वसन्breathing; blowing

वायुःwind

पातयन्causing to fall; felling

वैindeed

महाद्रुमान्great trees

आजगामcame; arrived

अथthen

तम्that

देशम्place; region

आस्तेis; stands; remains

यत्रwhere

सःhe/that (one)

शाल्मलिःśālmali tree (silk-cotton tree)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Vāyu (Wind-god)

śālmalī tree

mahādruma (great trees)

deśa (that region/place)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes