Shloka 8

Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154

Devanagari script

इह पुंसां सहस््राणि स्त्रीसहस्नाणि चैव ह | समानीतानि कालेन हित्वा वै यान्ति बान्धवा:,उनके रोनेके शब्दसे आकृष्ट होकर एक गीध वहाँ आया और इस प्रकार कहने लगा --'मनुष्यो! इस जगत्‌में अपने इस इकलौते पुत्रको यहाँ छोड़कर लौट जाओ, देर मत करो। यहाँ हजारों स्त्री-पुरुष कालके द्वारा लाये जा चुके हैं और उन सबको उनके भाई- बन्धु छोड़कर चले जाते हैं

Transliteration

iha puṁsāṁ sahasrāṇi strī-sahasrāṇi caiva ha | samānītāni kālena hitvā vai yānti bāndhavāḥ ||

Translation

ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្នុងលោកនេះឯង បុរសរាប់ពាន់នាក់ និងស្ត្រីរាប់ពាន់នាក់ផងដែរ ត្រូវកាលៈ (មរណៈ) នាំមកប្រមូលផ្តុំ។ បន្ទាប់មក ញាតិមិត្តរបស់ពួកគេក៏បោះបង់ ហើយចាកចេញទៅ។ នេះហើយជារបៀបនៃជីវិតមនុស្សស្លាប់បាន»។

Word by Word

इहhere, in this world

पुंसाम्of men

सहस्राणिthousands

स्त्रीwomen

सहस्राणिthousands

चand

एवindeed, just

हindeed (particle)

समानीतानिbrought together, led (here: brought by)

कालेनby Time (Death)

हित्वाhaving abandoned, leaving behind

वैindeed, surely

यान्तिgo, depart

बान्धवाःkinsmen, relatives

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Kāla (Time/Death)

bāndhavāḥ (relatives/kinsmen)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes