Shloka 93
Gṛdhra–Jambuka Saṃvāda (Dialogue of the Vulture and the Jackal) — On Grief, Kāla, and Resolve
पतिव्रता सम्प्रदीप्तं प्रविवेश हुताशनम् | इस तरह अनेक प्रकारसे करुणाजनक विलाप करके अत्यन्त दु:खमें डूबी हुई वह पतिव्रता कबूतरी उसी प्रज्वलित अग्निमें समा गयी
pativratā sampradīptaṃ praviveśa hutāśanam |
ភីṣ្មៈ បានមានព្រះវាចា៖ «នាងបក្សីប្រពន្ធដែលស្មោះស្តី (បតិវ្រតា) ដោយលង់ក្នុងទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង ហើយយំសោកដោយពាក្យវេទនាច្រើនប្រការ ក៏ចូលទៅក្នុងភ្លើងដ៏កំពុងឆេះរលោង ហើយត្រូវភ្លើងនោះលេបបាត់—បង្ហាញអត្តសញ្ញាណនៃធម៌ស្មោះត្រង់ចំពោះប្តី ទោះបង់ជីវិតក៏ដោយ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the traditional ideal of pativratā-dharma—steadfast devotion to one’s spouse—presented as an extreme exemplar of loyalty and self-surrender, used in the Shanti Parva to discuss ethical ideals and the power attributed to virtuous conduct.
A devoted female pigeon, grieving intensely and lamenting in many ways, chooses to enter a blazing fire (hutāśana) and perishes in it, an act framed as the culmination of her fidelity.