Shloka 37
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
ब्रह्मदत्त तवाच कृतस्य चैव कर्तुश्न सख्यं संधीयते पुनः । वैरस्योपशमो दृष्ट: पापं नोपाश्लुते पुन:
brahmadatta uvāca—kṛtasya caiva kartuś ca sakhyaṃ sandhīyate punaḥ | vairasyopaśamo dṛṣṭaḥ pāpaṃ nopāśnute punaḥ ||
ព្រះព្រហ្មទត្តបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «រវាងអ្នកដែលបានទទួលអំពើអយុត្តិធម៌ និងអ្នកដែលបានប្រព្រឹត្តវា មិត្តភាពអាចស្ថាបនាឡើងវិញបាន។ ព្រោះគេឃើញថា ពេលបានសងសឹករួច សត្រូវភាពក៏ស្ងប់ ហើយអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើខុសក៏មិនត្រូវទទួលបន្ទុកបាបនោះទៀតឡើយ។ ដូច្នេះ ការផ្សះផ្សាររវាងអ្នកល្មើស និងអ្នកដែលអត់ធ្មត់ទ្រាំទោស អាចកើតឡើងវិញបាន»។
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
The verse argues that hostility can subside after retaliation, making renewed friendship possible between offender and victim; it frames retaliation as a mechanism that ‘settles’ enmity and ends further moral liability being pressed upon the wrongdoer.
Brahmadatta is presenting a moral-psychological observation in a discourse on conduct: he claims that once vengeance has been taken, the heat of enmity cools and reconciliation between the parties can be re-established.