Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः

Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca

श्रेष्ठो हि पण्डित: शत्रुर्न च मित्रमपण्डित:

śreṣṭho hi paṇḍitaḥ śatrur na ca mitram apaṇḍitaḥ

ភីෂ្មៈបាននិយាយថា៖ «សត្រូវដែលមានប្រាជ្ញា គឺល្អជាង; មនុស្សល្ងង់ មិនមែនជាមិត្តពិតទេ»។ ពាក្យនេះបញ្ជាក់ថា ការវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ និងការយល់ឃើញច្បាស់លាស់ គួរឱ្យទុកចិត្តជាងសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលគ្មានការយល់ដឹង ព្រោះភាពល្ងង់—ទោះស្លៀកពាក់ជាមិត្តភាព—អាចនាំទៅរកគ្រោះថ្នាក់ និងអធម្ម។

श्रेष्ठःbetter, superior
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पण्डितःa learned man, wise person
पण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular
शत्रुःenemy
शत्रुः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
मित्रम्friend
मित्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
अपण्डितःan unlearned/foolish person
अपण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootअपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma

Educational Q&A

Discernment matters more than labels like ‘friend’ or ‘enemy’: a wise adversary may act predictably and within reason, while a foolish friend can cause unintended damage through poor judgment, leading one away from dharma and well-being.

In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous conduct and practical ethics after the war. This verse appears as a concise maxim within that counsel, emphasizing the value of wisdom in relationships and decision-making.