Shloka 158
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
स्वार्थ प्राज्ञोडभिजानाति प्राज्ञं लोको<नुवर्तते । न त्वीदृशं त्वया वाच्यं विदुषि स्वार्थपण्डिते
svārthaṁ prājño ’bhijānāti prājñaṁ loko ’nuvartate | na tv īdṛśaṁ tvayā vācyaṁ viduṣi svārthapaṇḍite ||
ភីष្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកប្រាជ្ញយល់ដឹងអំពីផលប្រយោជន៍ពិតរបស់មនុស្សម្នាក់; ហើយមនុស្សលោកតែងតែដើរតាមអ្នកប្រាជ្ញ។ ដូច្នេះ អ្នកមិនគួរនិយាយជាមួយខ្ញុំក្នុងរបៀបនេះទេ ព្រោះខ្ញុំជាអ្នកចេះដឹង និងជាអ្នកឈ្លាសវៃក្នុងការយល់អំពីមូលចិត្ត និងផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wisdom includes the ability to recognize self-interest and hidden motives; the wise are naturally followed, so one should speak honestly and appropriately before a discerning elder who can see through self-serving arguments.
In the Shanti Parva’s instruction setting, Bhishma is advising and correcting the listener’s manner of speech, asserting that he understands the other’s self-interest and that such insinuating or self-justifying talk is unnecessary before someone learned in motives.