Shloka 15
Kāpavya-carita (कापव्यचरित) — Reforming Dasyus through Regulated Rāja-Dharma
यथा यथास्य बहव: सहाया: स्युस्तथा परे | आचारमेव मन्यन्ते गरीयो धर्मलक्षणम्
yathā yathāsya bahavaḥ sahāyāḥ syus tathā pare | ācāram eva manyante garīyo dharmalakṣaṇam ||
ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដូចដែលព្រះមហាក្សត្រឃើញថាមានមនុស្សជាច្រើនគាំទ្រអាកប្បកិរិយាណាមួយ នោះព្រះអង្គគួរទទួលយកអាកប្បកិរិយានោះដែរ។ ព្រោះអ្នកដែលដឹងធម៌ពិតប្រាកដ ចាត់ទុក ‘អាចារៈ’ (ācāra)—ការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវដែលបានបន្តមក—ជាសញ្ញាសំខាន់ និងមានទម្ងន់បំផុតនៃធម៌»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is most reliably recognized through ācāra—authoritative, lived conduct upheld by the community; therefore a ruler should align his behavior with sound, widely supported practice rather than mere theory.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous governance and moral order, Bhishma advises the listener that a king should adopt conduct that is supported by many capable people, emphasizing that the learned treat proper conduct as the chief indicator of dharma.