Shloka 4
Bala and Dharma in Kṣatriya Governance (बल-धर्म सम्बन्धः)
भीष्म उवाच बाह्याश्चेद् विजिगीषु: स्याद् धर्मार्थकुशल: शुचि: । जवेन संधि कुर्वीत पूर्व भुक्तान् विमोचयेत्
bhīṣma uvāca bāhyāś ced vijigīṣuḥ syād dharmārthakuśalaḥ śuciḥ | javena sandhiṃ kurvīta pūrvabhuktān vimocayet ||
ភីष្ម បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ប្រសិនបើអ្នកចង់ឈ្នះជាស្តេចក្រៅប្រទេស មកវាយលុក ហើយមានអាកប្បកិរិយាបរិសុទ្ធ ជំនាញក្នុងវិធីនៃធម៌ និងនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច នោះគួរធ្វើសន្ធិសញ្ញាជាមួយគាត់ដោយឆាប់រហ័ស។ ហើយបើភូមិ និងទីក្រុងដែលធ្លាប់ស្ថិតក្រោមសិទ្ធិបុព្វបុរសរបស់ខ្លួន បានធ្លាក់ទៅក្នុងដៃអ្នកឈ្លានពាន គួរខិតខំយកត្រឡប់វិញ ដោយប្រើពាក្យទន់ភ្លន់ សម្របសម្រួល ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលគាត់»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma advises pragmatic, ethically informed kingship: when facing a capable and morally disciplined external aggressor, prioritize swift diplomacy (sandhi) and use conciliatory persuasion to regain former holdings rather than rushing into destructive conflict.
In Bhishma’s instruction on rajadharma in the Shanti Parva, he outlines a policy response for a king confronted by an outside conqueror: make a quick treaty, then attempt to recover lost ancestral villages and towns through sweet, persuasive negotiation.