Shloka 28
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
Devanagari script
अन्यत्र राजन् हिंसाया वृत्तिर्नेहास्ति कस्यचित् । अप्यरण्यसमुत्थस्य एकस्य चरतो मुने:
Translation
ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ មហារាជ! ក្នុងលោកនេះ មិនមាននរណាម្នាក់ដែលអាជីវកម្ម ឬវិធីរស់នៅ សុទ្ធសឹងគ្មានអំពើហិង្សាទេ។ សូម្បីតែឥសីមុនីដែលកើតចេញពីព្រៃ និងដើរតែម្នាក់ឯង ក៏មិនអាចមានជីវិតដែលឥតហិង្សាសព្វទាំងស្រុងបានដែរ។
Word by Word
अन्यत्रelsewhere/except (in the matter of)
अन्यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
हिंसायाof violence
हिंसाया:
TypeNoun
Rootहिंसा
FormFeminine, Genitive, Singular
वृत्तिःconduct/way of living/occupation
वृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
इहhere/in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कस्यचित्of anyone (at all)
कस्यचित्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अरण्यin the forest
अरण्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअरण्य
FormNeuter, Locative, Singular
समुत्थस्यarisen/originating (from)
समुत्थस्य:
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-स्था (समुत्थ)
FormMasculine, Genitive, Singular
एकस्यof one/solitary
एकस्य:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Genitive, Singular
चरतःof (one) wandering/moving about
चरतः:
TypeVerb
Rootचर्
FormShatr (present active participle), Masculine, Genitive, Singular
मुनेःof the sage
मुनेः:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Genitive, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes