Shloka 25
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
Devanagari script
आपदगतेन धर्माणामन्यायेनोपजीवनम् । अपि होतद् ब्राह्माणेषु दृष्ट॑ वृत्तिपरिक्षये
Transliteration
āpadgatena dharmāṇām anyāyenopajīvanam | api hotad brāhmaṇeṣu dṛṣṭaṁ vṛttiparikṣaye ||
Translation
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកដែលធ្លាក់ចូលក្នុងគ្រោះមហន្តរាយ អាចរក្សាជីវិតបាន សូម្បីតែដោយមធ្យោបាយដែលផ្ទុយនឹងស្តង់ដារធម្មៈធម្មតា។ ពិតប្រាកដណាស់ ពេលជីវិតភាពរលាយសាបសូន្យ ការប្រព្រឹត្តបែបបន្ទាន់ដូចនេះ ក៏បានឃើញសូម្បីតែក្នុងពួកព្រាហ្មណ៍»។
Word by Word
आपद्गतेनby/with one who has fallen into calamity (i.e., in distress)
आपद्गतेन:
Karana
TypeAdjective
Rootआपद्गत
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
धर्माणाम्of duties/laws (dharmas)
धर्माणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Plural
अन्यायेनby injustice / by improper means
अन्यायेन:
Karana
TypeNoun
Rootअन्याय
FormMasculine, Instrumental, Singular
उपजीवनम्livelihood; subsistence
उपजीवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपजीवन
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
होतत्is/occurs (intended: bhavati)
होतत्:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada, Indicative
ब्राह्मणेषुamong Brahmins
ब्राह्मणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Plural
दृष्टम्seen; observed
दृष्टम्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
वृत्तिपरिक्षयेwhen livelihood is exhausted/declines
वृत्तिपरिक्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृत्तिपरिक्षय
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaB
brāhmaṇasVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes