Shloka 6
आपद्-राजनीतिः (Āpad-rājanīti) — Policy Options in Multi-Front Crisis
राजेन्द्र! पूर्वकालमें कभी उसी राजाने उन्हीं ऋषिका विशेष आदर नहीं किया था। उनकी आशा भंग कर दी थी। इससे वे मुनि “मैं किसी प्रकार भी किसी राजा या दूसरे वर्णके लोगोंका दिया हुआ दान नहीं ग्रहण करूँगा” ऐसा निश्चय करके दीर्घकालीन तपस्यामें लग गये थे ।। आशा हि पुरुष बालमुत्थापयति तस्थुषी । तामहं व्यपनेष्यामि इति कृत्वा व्यवस्थित: । वीरघग्युम्नस्तु तं भूय: पप्रच्छ मुनिसत्तमम्,बहुत कालतक रहनेवाली आशा मूर्ख मनुष्यको ही उद्यमशील बनाती है। मैं उसे दूर कर दूँगा। ऐसा निश्चय करके वे तपस्यामें स्थिर हो गये थे। इधर वीरघ्युम्नने उन मुनिश्रेष्ठसे पुनः प्रश्न किया
rājendra! pūrvakāle kadācid eva tena rājñā tān ṛṣīn viśeṣeṇa nādarīkṛtāḥ; teṣāṃ cāśā bhaṅktā. tasmāt te munayaḥ—“ahaṃ kathaṃcid api rājñā vā anyavarṇena vā dattam dānaṃ na grahīṣyāmi” iti niścitya dīrghakālīne tapasi pravṛttāḥ. āśā hi puruṣa-bālam utthāpayati tasthuṣī; “tām ahaṃ vyapaneṣyāmi” iti kṛtvā vyavasthitaḥ. vīraghadyumnas tu taṃ bhūyaḥ papraccha munisattamam.
«ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃស្តេចទាំងឡាយ! កាលពីបុរាណ ស្តេចនោះឯងម្តងមួយ មិនបានគោរពបូជាព្រះឥសីទាំងនោះដោយកិត្តិយសសមគួរ ហើយបានបំបាក់សេចក្តីសង្ឃឹមរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះ ព្រះមុនីទាំងនោះបានសម្រេចថា ‘មិនថាកាលណាក៏ដោយ យើងនឹងមិនទទួលទានដែលស្តេច ឬមនុស្សវណ្ណៈផ្សេងៗផ្តល់ឲ្យឡើយ’ ហើយបានចូលរួមក្នុងតបស្យាយូរអង្វែង។ ព្រោះសង្ឃឹម—នៅពេលវានៅជាប់ចិត្ត—អាចលើកទឹកចិត្តសូម្បីតែមនុស្សដូចក្មេងឲ្យប្រឹងប្រែង; ដោយសម្រេចថា ‘ខ្ញុំនឹងដកសង្ឃឹមនោះចេញ’ ពួកគេបានឈរជាប់ក្នុងការធ្វើតបស្យា។ នៅពេលនោះ វីរបុរស ឃឌ្យុម្ន បានសួរឡើងវិញចំពោះមុនីអធិរាជ។
ऋषभ उवाच