Shloka 43
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
इन्द्रो जागर्ति भगवानिन्द्रादग्निर्विभावसु: । अग्नेर्जागर्ति वरुणो वरुणाच्च प्रजापति:
indro jāgarti bhagavān indrād agnir vibhāvasuḥ | agner jāgarti varuṇo varuṇāc ca prajāpatiḥ ||
វាសុហរោមា បាននិយាយថា៖ ព្រះឥន្ទ្រ ដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ភ្ញាក់រហ័សជានិច្ច ក្នុងការរៀបចំ និងអនុវត្តទណ្ឌៈ។ ពីព្រះឥន្ទ្រ មានព្រះអគ្គី ដ៏ភ្លឺចែងចាំង; ពីព្រះអគ្គី មានព្រះវរុណ; ហើយពីព្រះវរុណ មានព្រះប្រជាបតិ។ ដោយទទួលអំណាចទណ្ឌៈនោះតាមលំដាប់ បុគ្គលនីមួយៗសុទ្ធតែភ្ញាក់រហ័សជានិច្ច ដើម្បីប្រើវាឲ្យសមស្របតាមមាត្រា។
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority (daṇḍa) must be exercised with constant vigilance and proper measure. The verse frames punishment/discipline as a sacred trust transmitted through divine custodians, implying that rulers and guardians of order must remain alert, restrained, and ethically guided in its use.
Vasuharoma describes a chain of custodianship: Indra is ever watchful over the institution of daṇḍa; from him Agni, then Varuṇa, then Prajāpati receive that authority. The point is to show that maintaining order is an ongoing, wakeful duty, not a casual or impulsive act.