Shloka 60
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
माता पिता च भ्राता च भार्या चैव पुरोहित: । नादण्ड्यो विद्यते राज्ञो यः स्वधर्मे न तिष्ठति
mātā pitā ca bhrātā ca bhāryā caiva purohitaḥ | nādaṇḍyo vidyate rājño yaḥ svadharme na tiṣṭhati ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ សម្រាប់ព្រះរាជា មិនមានអ្នកណាម្នាក់អាចលើកលែងពីទណ្ឌកម្មបានឡើយ—ម្តាយ ឪពុក បងប្អូន ភរិយា ឬសូម្បីតែព្រះបូជាចារ្យរាជវាំង—បើមិនឈរមាំក្នុងធម៌របស់ខ្លួន។ យុត្តិធម៌របស់ព្រះរាជាត្រូវអភិរក្សធម៌ ដោយធ្វើឲ្យមនុស្សទាំងអស់—even អ្នកជិតស្និទ្ធ និងគួរគោរពបំផុត—ទទួលខុសត្រូវ នៅពេលប desviate ពីការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s duty is impartial justice: no relationship or status—family ties or priestly authority—creates immunity if a person abandons svadharma. Upholding dharma requires equal accountability.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira principles of governance. Here he emphasizes that the ruler must punish wrongdoing even among the closest relatives and the purohita when they deviate from their duties.