Shloka 19
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
परं विश्वासयेत् साम्ना स्वशक्तिं चोपलक्षयेत् । आत्मन: परिमर्शेन बुद्धि बुद्धया विचारयेत्
paraṁ viśvāsayet sāmnā svaśaktiṁ copalakṣayet | ātmanaḥ parimarśena buddhiṁ buddhyā vicārayet ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះរាជាគួរឈ្នះទំនុកចិត្តរបស់ប្រជាជនជាមុន ដោយពាក្យទន់ភ្លន់ និងការសម្របសម្រួល។ ព្រះអង្គក៏គួរឲ្យឃើញច្បាស់នូវកម្លាំងរបស់ខ្លួនផងដែរ ហើយបន្ទាប់មក ដោយការពិនិត្យខ្លួនឯង គិតពិចារណាដោយប្រាជ្ញាច្បាស់លាស់ ដើម្បីសម្រេចថាត្រូវធ្វើអ្វី។ ដូច្នេះ ការបញ្ចុះបញ្ចូល អំណាចដែលគេជឿទុកចិត្ត និងការវិនិច្ឆ័យដោយគិតគូរ ជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋបាលដោយធម៌»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should lead by a balanced method: win trust through gentle persuasion (sāman), maintain credibility by demonstrating strength, and finally decide action through careful self-reflection and rational deliberation.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises the king on practical statecraft: how to approach others, establish confidence, signal capability, and then choose the proper course through thoughtful judgment.