Shloka 22
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
न शक््यं हानमात्येन महत्त्वमनुशासितुम् । दुष्टामात्येन वा वीर शरीरपरिपन्थिना
na śakyaṃ hānamātyena mahattvam anuśāsitum | duṣṭāmātyena vā vīra śarīraparipanthinā ||
សារទូលា បាននិយាយថា៖ «ភាពអធិកអធមរបស់ព្រះមហាក្សត្រ មិនអាចត្រូវបានគ្រប់គ្រង ឬថែរក្សាបានដោយមន្ត្រីដែលខ្វះសមត្ថភាពឡើយ។ ក៏មិនអាចដោយមន្ត្រីអាក្រក់ ដែលជាសត្រូវដល់ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គដែរ។ ឱ វីរៈ! គ្មានអ្នកប្រឹក្សាដែលអាចទុកចិត្តបាន នោះអ្នកគ្រប់គ្រងមិនអាចគ្រប់គ្រងអាណាចក្រធំទូលាយតែម្នាក់ឯងបានទេ; ហើយបើមន្ត្រីពុករលួយ ការគ្រប់គ្រងក៏ក្លាយជាមិនអាចធ្វើទៅបាន ព្រោះមនុស្សបែបនោះធ្វើឲ្យអំណាចរាជ្យក្លាយជាគ្រោះថ្នាក់ដល់ព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះរាជាណាចក្រ»។
शार्टूल उवाच
Educational Q&A
Effective kingship depends on competent and virtuous ministers. A deficient minister cannot sustain royal greatness, and a corrupt minister becomes a direct threat to the ruler and the realm; therefore, wise counsel and integrity in advisers are essential to rājadharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Śārṭūla addresses a ‘hero’ and emphasizes the practical and moral necessity of good ministers: a king cannot rule a large kingdom alone, and wicked advisers make governance collapse and endanger the king’s life.