Shloka 27
Satya–Anṛta Viveka (Discrimination between Truth and Falsehood) | सत्य–अनृत विवेकः
न कक्षिदस्ति पापानां धर्म इत्येष निश्चय: । तथागतं च यो हन्यान्नासौ पापेन लिप्यते,पापियोंका तो यही निश्चय होता है कि धर्म कोई वस्तु नहीं है; ऐसे लोगोंको जो मार डाले, उसे पाप नहीं लगता
na kaścid asti pāpānāṃ dharma ity eṣa niścayaḥ | tathāgataṃ ca yo hanyān nāsau pāpena lipyate ||
ភីष្មៈ បានមានព្រះវាចា៖ «សម្រាប់មនុស្សបាប នេះជាការសម្រេចចិត្តដាច់ខាត៖ ‘មិនមានអ្វីឈ្មោះថា ធម្មៈទេ’។ ហើយបើមនុស្សបែបនោះសម្លាប់សូម្បីតែអ្នកដែលបាន “ទៅដូច្នោះ” — អ្នកសម្រេច និងប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ — គេក៏មិនមានអារម្មណ៍ថាត្រូវបានប្រឡាក់ដោយបាបឡើយ។ នេះហើយជាភាពងងឹតរបស់អ្នកដែលបានបោះបង់ការវិនិច្ឆ័យខាងសីលធម៌»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights a hallmark of moral collapse: the wicked deny the very reality of dharma and therefore do not experience inner restraint or remorse. When conscience is deadened, even grave harm—symbolically, killing a truly virtuous person—fails to register as sin in their own mind.
In Śānti Parva’s instruction on righteousness and conduct, Bhīṣma is teaching Yudhiṣṭhira about the psychology of adharma: how sinners rationalize wrongdoing by rejecting dharma itself, and how that denial leads to shameless violence and a sense of being ‘unstained’ despite culpable acts.