Shloka 27
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
निग्रह: पण्डितै: कार्य: क्षिप्रमेव प्रधानत: । परस्पर फूटकर पृथक्-पृथक् अपनी शक्तिका प्रयोग करनेवाले लोगोंमें जो मुख्य-मुख्य नेता हों
nigrahaḥ paṇḍitaiḥ kāryaḥ kṣipram eva pradhānataḥ | paraspara-phūṭakṛt pṛthak-pṛthag ātmanaḥ śaktiṃ prayuñjānānāṃ lokeṣu ye mukhya-mukhyā netāraḥ syuḥ, tān saṃgharājyasya vidvad-adhikāribhiḥ śīghram eva damayituṃ yuktam || kuleṣu kalaho jātaḥ kula-vṛddhair upekṣitaḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកប្រាជ្ញគួរធ្វើការទប់ស្កាត់ជាមុន ហើយធ្វើដោយរហ័ស។ ពេលមនុស្សបែកជាក្រុមប្រឆាំងគ្នា ហើយម្នាក់ៗប្រើអំណាចរបស់ខ្លួនដោយឡែកៗ នោះមេដឹកនាំសំខាន់ៗក្នុងចំណោមពួកគេ គួរត្រូវបានមន្ត្រីប្រាជ្ញនៃរដ្ឋសហព័ន្ធបង្ក្រាបភ្លាមៗ។ ហើយពេលជម្លោះកើតឡើងក្នុងត្រកូល ហើយត្រូវបានមនុស្សចាស់ក្នុងគ្រួសារមើលរំលង នោះការខ្វែងគំនិតនឹងរីកធំទៅជាវិបត្តិធំទូលាយ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Preventive governance is a duty: wise authorities should restrain factional leaders quickly, because early intervention stops small ruptures from becoming systemic disorder.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises the king on statecraft: when groups fracture and rival leaders mobilize separate power, the state must promptly curb them; likewise, family or clan quarrels ignored by elders tend to escalate.