Shloka 40
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
कृच्छाल्लब्धमभिप्रेतं यदि कौसल्य नश्यति । तदा निर्विद्यते सो<्र्थात् परिभग्नक्रमो नर:
kṛcchāl labdham abhipretaṃ yadi kausaly naśyati | tadā nirvidyate so 'rthāt paribhagnakramo naraḥ || (anityāṃ tāṃ śriyaṃ matvā śriyaṃ vā kaḥ parīpsati |)
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រះរាជានៃកោសលៈ! ប្រសិនបើទ្រព្យដែលបានទទួលដោយការលំបាកយ៉ាងខ្លាំង ហើយជាទ្រព្យដែលចង់បាននោះ ត្រូវបាត់បង់ទៅ នោះខ្សែសង្វាក់នៃការខិតខំរបស់មនុស្សម្នាក់នឹងត្រូវកាត់ផ្តាច់; គេនឹងធុញទ្រាន់ ហើយបែរចេញពីទ្រព្យនោះ។ ដោយឃើញថាសេចក្តីរុងរឿងមិនថេរ តើនរណានឹងនៅតែប្រាថ្នាដេញតាមវា ដូចជាគោលដៅចុងក្រោយ?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even hard-won wealth can be lost; when it perishes, a person’s momentum of striving collapses and disillusionment arises. Therefore prosperity (śrī) should be understood as impermanent and not treated as the highest goal.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs a king (addressed as the ruler of Kośala) on ethical and reflective governance. Here he uses the example of lost, hard-earned wealth to counsel sobriety, non-attachment, and a dharma-centered orientation rather than fixation on fortune.