Shloka 55
Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)
एतच्च कदन कृत्वा शत्रूणामपकारिणाम्
etac ca kadanaṃ kṛtvā śatrūṇām apakāriṇām
បានប្រព្រឹត្តអំពើបំផ្លាញនេះទៅលើសត្រូវជាគូប្រជែង ដែលធ្លាប់ធ្វើអំពើអាក្រក់ដល់ខ្លួនរួចហើយ—វៃសម្បាយនៈបន្តពោលរឿង ដោយបង្ហាញថា កិច្ចការនោះជាការសងសឹកតាមតក្កវិជ្ជាដ៏សាហាវនៃសង្គ្រាម មិនមែនកើតពីមេត្តាករុណាទេ ប៉ុន្តែកើតពីសត្រូវភាព និងរបួសចិត្ត។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The line highlights the war-ethic of retaliation: enemies are characterized as 'harm-doers,' and the ensuing destruction is presented as a response to injury. It implicitly raises the Mahābhārata’s recurring tension between necessary martial duty and the moral cost of violence.
Vaiśampāyana, as narrator, marks that a destructive action—slaughtering or cutting down hostile opponents—has been carried out, and he proceeds from that completed act to the next development in the battle narrative.