Shloka 43
गान्धारी-प्रशमनम् — Pacification of Gāndhārī and Kṛṣṇa’s Counsel at Hāstinapura
“महाभाग! आप युक्ति और कारणोंसहित समयोचित बातें कहकर गान्धारी देवीको शीघ्र ही शान्त कर सकेंगे। हमारे पितामह भगवान् व्यास भी इस समय वहीं होंगे! ।। वैशम्पायन उवाच ततः सम्प्रेषयामासुर्यादवं नागसाह्नयम् | स च प्रायाज्जवेनाशु वासुदेव: प्रतापवान्
vaiśampāyana uvāca |
mahābhāga! āp yukti aura kāraṇoṃ-sahita samayocita bāteṃ kahakara gāndhārī devī ko śīghra hī śānta kara sakeṅge | asmāre pitāmaha bhagavān vyāsa bhī isa samaya vahīṃ hoṅge ||
vaiśampāyana uvāca
tataḥ sampreṣayāmāsur yādavaṃ nāgasāhnayam |
sa ca prāyāj javena āśu vāsudevaḥ pratāpavān ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ មហាបុរស! ដោយនិយាយពាក្យសមកាល សមសម្រប ដោយមានយុត្តិហេតុ និងមូលហេតុច្បាស់លាស់ អ្នកនឹងអាចបន្ធូរព្រះនាងគន្ធារីបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ព្រះបិតាមហាបុរសរបស់យើង ព្រះឥសីវ្យាសដ៏គួរគោរព ក៏នឹងស្ថិតនៅទីនោះក្នុងពេលនេះដែរ»។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានផ្ញើវីរបុរសយាទវៈ អ្នកសម្លាប់នាគ (ក្រឹෂ್ಣ) ចេញទៅ ហើយវាសុទេវៈដ៏មានអានុភាព ក៏ចេញដំណើរភ្លាមៗ ដោយលឿនរហ័ស។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
In moments of intense grief and moral crisis, one should respond with timely speech grounded in reason and clear causes—words that aim at calming and restoring dharma rather than inflaming anger. The presence of a wise authority (Vyāsa) underscores that ethical counsel should be anchored in higher insight, not mere persuasion.
After the war, Gāndhārī is to be pacified. The speakers express confidence that the addressed person can calm her through appropriate, well-reasoned counsel, noting that Vyāsa will also be there. They then dispatch Kṛṣṇa (Vāsudeva), who departs immediately and swiftly.