Shloka 2536
Duryodhana-śibira-praveśaḥ — The Pāṇḍavas Enter the Kaurava Camp; The Burning of Arjuna’s Chariot
क्ुद्धस्याशीविषस्येव च्छिन्नपुच्छस्य भारत । तत्पश्चात् उसने श्रीकृष्णकी ओर भौंहें टेढ़ी करके देखा, उसका आधा शरीर उठा हुआ था। उस समय राजा दुर्योधनका रूप उस कुपित विषधरके समान जान पड़ता था, जो पूँछ कट जानेके कारण अपने आधे शरीरको ही उठाकर देख रहा हो
kruddhasyāśīviṣasyeva chinnapucchasya bhārata | tatpaścāt sa tu śrīkṛṣṇaṃ prati bhruvau kuṭilīkṛtya dadarśa, tasya śarīrārdhaṃ samunnatam āsīt | tadā rājā duryodhanasya rūpaṃ kupitaviṣadharasya sadṛśaṃ babhūva, yaḥ pucchacchedāt śarīrārdham eva samunnīya paśyati ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ឱ ភារតៈ! ដូចពស់ពិសកំពុងខឹង ដែលកន្ទុយត្រូវកាត់ផ្តាច់ បន្ទាប់មកគាត់បានសម្លឹងទៅកាន់ ព្រះស្រីក្រឹષ્ણ ដោយចិញ្ចើមកោងតឹង ហើយលើករាងកាយឡើងតែពាក់កណ្តាល។ នៅពេលនោះ ព្រះរាជា ដុរយោធនៈ មើលទៅដូចពស់ពិសដ៏កាចសាហាវនោះ—មិនអាចលើករាងកាយទាំងមូលបាន ព្រោះកន្ទុយត្រូវកាត់ ប៉ុន្តែតែពាក់កណ្តាលក៏នៅតែឈរលើកឡើង ដើម្បីសម្លឹងដោយកំហឹង។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a vivid simile to show that anger and wounded ego can remain dangerous even after one’s strength is crippled. A leader who clings to hostility after defeat becomes like a maimed but still venomous snake—capable of harm, yet no longer guided by restraint or dharma.
Sañjaya describes Duryodhana, physically impaired and emotionally inflamed, glaring at Kṛṣṇa with a hostile frown. His half-raised posture is compared to a tail-cut serpent that can only lift part of its body, emphasizing both his injury and his continuing menace.