Shloka 6

Duryodhana-vadha-pratikriyā: Harṣa, Nindā, and Kṛṣṇa’s Nīti-vyākhyā (Śalya-parva 60)

Devanagari script

अधो नाभ्या न हन्तव्यमिति शास्त्रस्य निश्चय: । अयं त्वशास्त्रविन्मूढ: स्वच्छन्दात्‌ सम्प्रवर्तते,“नाभिसे नीचे आघात नहीं करना चाहिये। यह गदा-युद्धके विषयमें शास्त्रका सिद्धान्त है। परंतु यह शास्त्रज्ञानसे शून्य मूर्ख भीमसेन यहाँ स्वेच्छाचार कर रहा है'

Transliteration

adho nābhyā na hantavyam iti śāstrasya niścayaḥ | ayaṃ tv aśāstravin mūḍhaḥ svacchandāt sampravartate ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «មិនត្រូវវាយក្រោមផ្ចិតទេ—នេះជាច្បាប់ដាច់ខាតរបស់សាស្ត្រ សម្រាប់ការប្រយុទ្ធដោយគទា។ តែបុរសវង្វេងនេះ មិនដឹងសាស្ត្រ កំពុងប្រព្រឹត្តតាមចិត្តចង់របស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ»។

Word by Word

अधःbelow

नाभ्याःfrom the navel; below the navel (as limit)

नnot

हन्तव्यम्is to be struck/killed; should be struck

इतिthus (quotative)

शास्त्रस्यof the treatise/śāstra

निश्चयःdecision; settled rule

अयम्this (man)

तुbut/however

अशास्त्रवित्one who does not know the śāstra

मूढःdeluded; foolish

स्वच्छन्दात्from his own will; at his own pleasure

सम्प्रवर्ततेproceeds; acts; sets about

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Bhīmasena

śāstra (rule of gadā-yuddha)

nābhi (navel)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes