Shloka 43

Duryodhana-vadha-pratikriyā: Harṣa, Nindā, and Kṛṣṇa’s Nīti-vyākhyā (Śalya-parva 60)

Devanagari script

तवाद्य पृथिवी सर्वा क्षेमा निहतकण्टका । तां प्रशाधि महाराज स्वधर्ममनुपालय,“महाराज! आज यह सारी पृथ्वी आपकी हो गयी, इसके काँटे नष्ट कर दिये गये, अतः यह मंगलमयी हो गयी है। आप इसका शासन तथा अपने धर्मका पालन कीजिये

Transliteration

tvādya pṛthivī sarvā kṣemā nihatakaṇṭakā | tāṃ praśādhi mahārāja svadharmam anupālaya ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «ថ្ងៃនេះ ផែនដីទាំងមូលបានសុខសាន្ត កន្ទួលរបស់វាត្រូវបានកាត់ចោល—អ្វីៗដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ត្រូវបានបំផ្លាញ។ ដូច្នេះ ឱ មហារាជ សូមគ្រប់គ្រងរាជ្យនេះ ហើយរក្សាធម៌របស់ព្រះអង្គឲ្យបានគង់វង្ស»។

Word by Word

तवof you/your

अद्यtoday/now

पृथिवीthe earth/kingdom

सर्वाentire/all

क्षेमाsafe/auspicious/secure

निहतslain/destroyed

कण्टकाःthorns (i.e., enemies/obstacles)

ताम्that (earth/kingdom)

प्रशाधिrule/govern

महाराजO great king

स्वधर्मम्one’s own duty (royal duty)

अनुपालयprotect/observe (follow)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sanjaya

Mahārāja (the king addressed; contextually Dhṛtarāṣṭra)

Pṛthivī (the earth/kingdom)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes