Shloka 146
Duryodhana-vadha-pratikriyā: Harṣa, Nindā, and Kṛṣṇa’s Nīti-vyākhyā (Śalya-parva 60)
तदा विद्यान्मनोग्लानिमाशु शान्तिकरो भवेत् | “अपनी और अपने मित्रकी यदि इसके विपरीत परिस्थिति हो तो मन-ही-मन ग्लानिका अनुभव करना चाहिये और मित्रोंकी उस हानिके निवारणके लिये शीघ्र प्रयत्नशील होना चाहिये
tadā vidyān manoglānim āśu śāntikaro bhavet |
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «នៅពេលនោះ គួរដឹងឲ្យបានភ្លាមអំពីភាពធ្ងន់ចិត្តនៅក្នុងចិត្ត ហើយត្រូវប្រញាប់ក្លាយជាអ្នកបង្កសន្តិភាព—ខិតខំឲ្យរហ័សដើម្បីទប់ស្កាត់ការខូចខាតដែលកើតឡើង មិនថាពាក់ព័ន្ធនឹងខ្លួនឯង ឬមិត្តភក្តិ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
When adversity strikes oneself or one’s allies, one should not remain indifferent; one must perceive the mind’s distress as a moral signal and act swiftly to restore peace and prevent further loss.
In Sañjaya’s report within the Shalya Parva context, a general ethical instruction is voiced: timely awareness of inner grief should lead to immediate, practical efforts to pacify conflict and protect friends from harm.